توافق هستهای بدون حل تنش ایران و اسرائیل پایدار نمیماند
به گزارش رویداد۲۴ ، او در گفتوگو با الجزیره، ضمن تشریح مهمترین دستاوردهای مذاکرات اخیر، از ضرورت عبور از نگاه صرفاً هستهای سخن میگوید و تأکید میکند که بدون حل چالشهای بزرگ امنیتی منطقه، هیچ توافقی – حتی اگر بر سر برنامه هستهای حاصل شود – دوام نخواهد آورد.
پنج دستاوردی که مذاکرات اخیر را از گذشته متمایز میکند
مشروح این گفتوگو به شرح زیر است:
کلیدیترین دستاورد مذاکرات اخیر ایران و آمریکا چیست؟
معتقدم مهمترین بخش توافقات پنج موضوع است: اول توقف مخاصمات مسلحانه؛ دوم احترام به حاکمیت ملی؛ سوم عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر؛ چهارم. انجام مذاکرات مستقیم درعالیترین سطح پس از انقلاب و
پنجم مذاکرات درباره مسائل هستهای و امنیت منطقهای است که برای اولین بار بعد از انقلاب صورت میگیرد.در مذاکرات اخیر در ژنو هم مهمترین نیز بخش توافقات: بازگشایی تنگه هرمز، رفع محاصره دریایی ایران، تعلیق موقت تحریمهای نفت و پترو شیمی، آزادسازی بخشی از اموال ایران و آغاز همکاریهای جدید ایران با ژانس بین المللی انرژی اتمی؛ میباشد.
آیا شما معتقدید که یک فرصت واقعی برای تحول در روابط ایران وآمریکا بوجود آمده است؟
معتقدم مذاکرات جاری یک فرصت طلایی برای ختم چند دهه تخاصم آمریکا و ایران است، چون در طول ۴۷ سال گذشته، آمریکا همه سناریوهای تحریم و فشار و جنگ علیه ایران را تجربه کرده وموفق نشده است. آمریکا و اسرائیل تصور میکردند که با حملات اخیر، ایران سقوط خواهد کرد، نظام فعلی تغییر خواهد کرد، بر منابع نفت ایران همچون ونزوئلا مسلط خواهند شد و حتی ممکن است بتوان ایران را تجزیه کرد.
هیچکدام از این موارد اتفاق نیافتاد؛ لذا از این جهت یک فرصت واقعی برای دو طرف بوجود آمده که نه تنها در مورد هستهای بلکه در مورد اختلافات کلان مذاکره مستقیم داشته باشند و به راه حل مرضی الطرفین دست یابند.
سایه برجام بر مذاکرات جدید؛ ریشههای بیاعتمادی تهران به واشنگتن
با توجه به تجربه برجام، میزان بی اعتمادی ایران چقدر افزایش یافته است.
واقعیت این است که همه طرفهای درگیر در جنگ خسارتهای عظیمی دیدهاند و لذا علاقهای به ادامه جنگ ندارند. مردم ایران هم خواستار جنگ نیستند. منتهی اعتماد هم ندارند که حتی در صورت توافق، آمریکا به تعهداتش پایبند باشد. چون برجام بین ایران با آمریکا و همه قدرتهای جهانی و شورای امنیت سازمان ملل مورد توافق قرارگرفت، ایران به تعهداتش عمل کرد و آمریکا از آن خارج شد. منتهی معتقدم پرزیدنت ترامپ به این نتیجه رسیده که سیاستهای گذشته بجایی نرسیده و نخواهد رسید؛ لذا فرصت برای دیپلماسی جدی است.
اگر شما مذاکره کننده بودید: مهممترین موضوع مورد توافق را چه میدانستید؟
بدیهی است که در موضوع هستهای باید توافقی بر اساس تعهد ایران به عدم ساخت بمب و تعهد آمریکا به پذیرش حقوق قانونی ایران شامل غنی سازی طبق معاهده ان. پی. تی صورت گیرد. اما توافق هستهای بدون توافق در موضوعات کلان امنیت منطقه پایدار نخواهد ماند. حتی اگر در مورد هستهای هم توافق کنند، دو موضوع مهم منطقهای: ۱- صلح پایدار بین ایران و کشورهای عرب متحد آمریکا در خلیج فارس و ۲- ختم تهدیدات تهدیدات نظامی-امنیتی-موجودیتی بین اسرائیل و ایران است. اگر در این دو مورد چاره اندیشی نشود، توافق احتمالی هستهای هم پایدار نخواهد ماند.
