کلاف سردرگم بازار کاغذ
قیمت هر بند کاغذ چاپ و تحریر ۷۰ در ۱۰۰ با گرماژ ۷۰ گرم به ۶ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان و هر بند کاغذ چاپ و تحریر ۶۰ در ۹۰ با گرماژ ۷۰ گرم به ۵ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسیده است. سایر اقلام این بازار نیز با افزایش نسبی قیمت مواجه شدهاند. کاغذ روزنامه به کیلویی ۱۷۰ هزار تومان، کاغذ گلاسه به ۳۰۰ هزار تومان، مقوای پشتطوسی به ۲۰۰ هزار تومان و کاغذ A4 به بستهای ۹۰۰ هزار تومان رسیده است.
بازار کاغذ و مقوا در حالی روزبهروز ملتهبتر میشود که با نزدیکشدن به فصل بازگشایی مدارس، تقاضا نیز در بازار افزایش یافته اما عرضه همرده با تقاضا پیش نرفته است.حمید نیکدل رئیس اتحادیه فروشندگان کاغذ و مقوا در این زمینه به تسنیم میگوید: افزایش قیمتهای فعلی تابع افزایش قیمت ارز و شرایط سیاسی در کشور است. پیشبینیها حاکی از این است که تا مهرماه قیمتهای فعلی ادامهدار است؛ امیدواریم که باز دچار افزایش قیمت نشویم.اگر بتوان گشایشی در اختصاص ارز برای واردات ایجاد کرد، میتوان قیمتها را در بازار کنترل کرد.»
احمد شریفان، کارشناس بازار کاغذ نیز با اشاره به افزایش قیمت فعلی در بازار کاغذ میگوید: متأسفانه در بازار کاغذ برخی افراد آمادهاند که التهاب بیافرینند و منتظر بهانهاند تا قیمتها را افزایش دهند؛ چه ناشی از تنشهای روانی و چه تنشهای سیاسی.
وی با بیان این مطلب که در ماههای گذشته کاغذهای وارداتی از مسیرهای جدیدی به کشور وارد شدهاند و همچنان این مسیرها باز است، افزود: نگرانی از بابت ورود کاغذ به کشور نداریم؛ باید بازار را بهدور از جو روانی نگه داریم.
شریفان بخشی از افزایش قیمتهای فعلی را طبیعی دانست و گفت: با نزدیکشدن به بازگشایی مدارس، تقاضا هر سال در شهریورماه افزایش پیدا میکند؛ در نتیجه با افزایش قیمت مواجه هستیم. اما در نیمه دوم سال با کمبود کالا نیز مواجه خواهیم شد؛ دولتمردان باید تدبیری برای این موضوع بیندیشند و ارز واردات را در اختیار واردکنندگان قرار دهند.
التهاب ماههای اخیر بازار کاغذ و مقوا نه فقط فعالان صنفی و تجار، بلکه طیف گستردهای از مصرفکنندگان از ناشران و چاپخانهداران گرفته تا تولیدکنندگان صنعتی و شرکتهای دارویی را تحت تاثیر قرار داده است. بازار کاغذ، بازاری وابسته به واردات است و هرگونه اختلال در روند تامین ارز، ثبت سفارش و ورود کالا میتواند به سرعت بر قیمت و میزان عرضه اثر بگذارد. از این رو، نوسانات این بازار را نمیتوان تنها با افزایش یا کاهش تقاضا توضیح داد؛ بلکه مجموعهای از عوامل اقتصادی، سیاستی و روانی در شکلگیری قیمتها نقش دارند.
در سالهای اخیر، تغییرات نرخ ارز، محدودیتهای تجاری، تاخیر در تخصیص ارز و تصمیمات متغیر در حوزه واردات، شرایطی ایجاد کرده است که فعالان بازار، امکان برنامهریزی پایدار برای تامین کالا را از دست دادهاند. در چنین وضعی، حتی پیش از بروز کمبود واقعی، انتظارات تورمی و نگرانی از آینده عرضه میتواند به شکلگیری حباب قیمتی منجر شود. به همین دلیل، بخشی از افزایش قیمتهای فعلی کاغذ و مقوا از نگاه کارشناسان، نه ناشی از کاهش واقعی موجودی کالا، بلکه حاصل جو روانی حاکم بر بازار و نبود چشمانداز روشن از روند واردات است.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر میشود که بدانیم بخش عمده نیاز کشور به کاغذ و مقوا از طریق واردات تامین میشود. بر اساس آمارهای موجود، بیش از ۸۰ درصد نیاز کشور به کاغذ و مقوا از واردات و حدود ۲۰ درصد از تولید داخلی تامین میشود. بنابراین، مدیریت بازار داخلی به صورت مستقیم با سیاستهای ارزی و تجاری دولت پیوند دارد و هرگونه ناهماهنگی میان دستگاههای مسئول میتواند به کاهش عرضه، افزایش هزینه تولید و انتقال فشار قیمتی به مصرفکننده منجر شود.
اینجاست که اهمیت دستیابی به تولید داخلی کاغذ بیش از پیش خود را نشان میدهد؛ موضوعی که مورد مطالبه جدی قائد شهید قرار داشت و هر سال در بازدیدهایشان از نمایشگاه کتاب آن را به مسئولان گوشزد میکردند، اما قصه تولید کاغذ در کشور کلاف سردرگمی است که دولتها معمولا چندان برای بازکردن آن اهمیتی قائل نیستند و در میان مسائل خرد و کلان اقتصادی گم میشود.
