وقتی زمین میلرزد؛ هفت زلزله ویرانگر سال ۲۰۲۶
آیا سال ۲۰۲۶ سالی ویژه از نظر وقوع زمینلرزههاست؟ دستکم شمار زمینلرزههای بسیار شدید تا این موقع سال غیرعادی نیست.
بر اساس میانگین بلندمدت، سالانه در سراسر جهان حدود ۱۵ زمینلرزه با بزرگی از ۷ ریشتر به بالا رخ میدهد. تا اواسط ماه اوت امسال، ده زمینلرزه از این نوع ثبت شده است. اما آنچه جلب توجه میکند، پیامدهای ویرانگر برخی از این زمینلرزههاست.
ونزوئلا؛ دو زلزله تنها در ۳۹ ثانیه
روز ۲۴ ژوئن، ونزوئلا با مرگبارترین فاجعه زمینلرزه سال تا به امروز، آنهم با اختلافی چشمگیر نسبت به گذشته، روبهرو شد.
تنها ۳۹ ثانیه پس از زمینلرزهای به بزرگی ۷٫۲ ریشتر، لرزهای حتی شدیدتر به بزرگی ۷٫۵ رخ داد. مناطق شمالی کشور و کاراکاس، پایتخت ونزوئلا، بیش از همه آسیب دیدند.
طبق آمار رسمی، در این دو زمینلرزه بیش از ۶۳۰۰ نفر جان باختند. پیامدهای این فاجعه برای زیرساختهای این کشور فقیر نیز بسیار وخیم بوده است.
پژوهشگران دانشگاه ایالتی اورگن در ارزیابی ماهوارهای خود اندکی پس از زمینلرزه، به این نتیجه اولیه رسیدند که ممکن است بیش از ۵۸ هزار ساختمان آسیب دیده یا ویران شده باشد.
فیلیپین؛ شدیدترین زلزله سال
زمینلرزهای به بزرگی ۷٫۸ ریشتر که روز ۸ ژوئن در آبهای ساحل جنوبی جزیره میندانائو در فیلیپین رخ داد، تا این موقع سال ۲۰۲۶ شدیدترین زمینلرزه بوده است.
کانون این زمینلرزه در عمق حدود ۵۷ کیلومتری زمین قرار داشت و لرزشهای آن در بخشهای وسیعی از جزیره احساس میشد. بر اساس آمار نهادهای مسئول، در پی این زمینلرزه دستکم ۱۰۷ نفر جان باختند.
اینکه شمار قربانیان، با وجود بزرگی بسیار زیاد زلزله، بهمراتب کمتر از ونزوئلا بود، بار دیگر نشان میدهد که بزرگی زمینلرزه چندان به تنهایی گویای پیامدهای آن نیست.
کلمبیا؛ صدها کشته بهرغم عمق زیاد زلزله
روز ۱۰ اوت زمینلرزهای به بزرگی ۷٫۴ ریشتر غرب کلمبیا را لرزاند. مرکز این زمینلرزه در بخش چوکو، در نزدیکی سن خوسه دل پالمار، قرار داشت.
با وجود آنکه زلزله در عمق بیش از ۱۰۰ کیلومتری این کشور آمریکای جنوبی رخ داد، این فاجعه طبیعی خسارات سنگینی برجای گذاشت.
طبق برآوردهای کنونی، بیش از ۲۶۰ نفر در جریان زلزله جان باختند. رانش زمین و آسیبدیدگی جادهها، جستوجو برای یافتن افراد گرفتار زیر آوار و امدادرسانی به مناطق دورافتاده را دشوار کرد.این زمینلرزه پس از زلزله ونزوئلا، تاکنون پرپیامدترین زمینلرزه سال در آمریکای لاتین بوده است.
اندونزی؛ بیخانمانی دهها هزار نفر
اندونزی با جمعیتی حدود ۲۹۰ میلیون نفر، بر روی منطقه زلزلهخیز موسوم به “حلقه آتش اقیانوس آرام” قرار دارد.
این کمربند آتشفشانی به طول حدود ۴۰ هزار کیلومتر در امتداد حاشیههای اقیانوس آرام کشیده شده است؛ جایی که چندین “زمینساخت صفحهای” به یکدیگر میرسند.
بامداد ۱۵ اوت، زمین در جزیره فلورس اندونزی با بزرگی ۷٫۷ ریشتر لرزید. کارشناسان نزدیک به هزار پسلرزه را نیز ثبت کردهاند.
در جریان این زلزله، بیش از ۵۰ نفر جان باختند و صدها نفر زخمی شدند. حتی با گذشت دو روز از وقوع این زمینلرزه، مردم همچنان در انتظار رسیدن کمکهای امدادی هستند.
تونگا؛ زمینلرزهای عظیم با خسارات اندک
روز ۲۴ مارس امسال، زمین در نزدیکی مجمعالجزایر واوائو در پادشاهی تونگا، واقع در اقیانوس آرام جنوبی، لرزید.
این زمینلرزه با بزرگی ۷٫۵ ریشتر، یکی از شدیدترین زلزلههای جهان در سال جاری بود. اما از آنجا که خسارات عمدهای برجای نگذاشت و تلفاتی نیز نداشت، رسانهها تقریباً توجهی به آن نکردند.
این زمینلرزه در عمق بسیار زیاد و غیرمعمول حدود ۲۳۰ کیلومتری رخ داد و از همین رو، لرزشها با شدتی بهمراتب کمتر به سطح زمین رسیدند.
ژاپن؛ زمینلرزه شدید زیردریایی در سواحل سانریکو
روز ۲۰ آوریل زمینلرزهای دریایی در سواحل شمال شرقی ژاپن رخ داد. سازمان زمینشناسی ایالات متحده (USGS) بزرگی این زمینلرزه را ۷٫۴ ریشتر اعلام کرد.
منطقه ساحلی سانریکو در نزدیکی استان ایواته، از زمان سونامی سال ۲۰۱۱ شهرتی غمبار پیدا کرده است. اما فاجعه طبیعی سال ۲۰۲۶، با وجود هشدار سونامی، در مقایسه با زمینلرزه ۹ ریشتری ۱۵ سال پیش، پیامدهای بسیار خفیفتری داشت.
این بار سونامی ویرانگری رخ نداد. هیچ مورد مرگی گزارش نشد و تنها دو نفر جراحات سطحی برداشتند. با این همه، این زمینلرزه بار دیگر تأثیر عمیق موقعیت ژاپن در امتداد “حلقه آتش اقیانوس آرام” را نشان داد.
افغانستان؛ زلزلهای ضعیف اما مرگبار
بزرگی زمینلرزه روز ۳ آوریل در بدخشان افغانستان تنها ۵٫۸ ریشتر بود و از این رو در رتبهبندی شدیدترین زمینلرزههای سال، در جایگاههای پایینی قرار میگیرد. با این حال، دستکم ۱۲ نفر در جریان این زلزله جان خود را از دست دادند.
دقیقاً به همین دلیل، این زمینلرزه در شمار مهمترین زلزلههای سال قرار میگیرد. در کشورهای فقیرتر، حتی زمینلرزههای نسبتاً ضعیف نیز میتوانند پیامدهای مرگباری داشته باشند.
شیوه ساختوساز خانهها و دشواری دسترسی به بسیاری از مناطق، در کنار ضعف سامانههای مدیریت و مقابله با بلایای طبیعی، خطرات جانی را افزایش میدهد.
