بورس تهران یک «نابازار» دولتی است
رشد کاملاً هیجانی بازار بورس
به گزارش اقتضاد24،این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به تفاهم اخیر میان ایران و آمریکا که دستور جلسه مذاکرات آتی را طی روزهای آینده مشخص میکند، اظهار داشت: معمولاً در بازارها شاهد یک واکنش بیش از اندازه مثبت یا منفی نسبت به اخبار هستیم. در روزهای گذشته نیز بازارها بیش از حد به این مذاکرات بها دادند. بهطوری که بازار صرفنظر از سطح مطلوب ارزندگی خود، با خوشبینی مفرط نسبت به بندبند توافقات، رشدی کاملاً هیجانی را تجربه کرد.
وی افزود: وقوع سیر سینوسی و روند اصلاحی فعلی پس از آن جهش، کاملاً قابل پیشبینی بود. البته به هیچ عنوان نمیتوان این وضعیت را «ریزش» نامید، بلکه این یک اصلاح ذاتی بازار است. بخشی از شرایط حاضر حاصل وابستگی بیش از حد بورس به بحث مذاکرات و توافقات است. آنهم در شرایطی که دکترین دو طرف هنوز دارای زوایا، ابعاد و تضادهای بنیادی در چارچوبهاست؛ بنابراین ارزشگذاری بیش از حد به این موضوعات جایز نیست.
این کارشناس بازار سرمایه با تأکید بر اینکه مسائل بینالمللی عامل اصلی مشکلات نیستند، تصریح کرد: بسیاری از مسئولانی که اکنون بر مسند کار هستند نیز اعتقاد دارند عمده چالشهای اقتصادی که سایه سنگینی بر بازار سرمایه انداخته، داخلی است. مسائل تحریم، ژئوپولیتیک، نظامی و سیاسی تنها ۱۰ تا ۱۵ درصد در این وضعیت سهم دارند و واقعیت بازار نیز همین را نشان میدهد.
آقابزرگی به چالشهای ساختاری اقتصاد اشاره کرد و گفت: نظام حکمرانی ما در اقتصاد دچار چالشهایی است که نمود آن در قالب پروندههای فساد اقتصادی مانند «چای دبش» و «بانک آینده» رو میشود. این موارد نشاندهنده نقاط ضعف جدی در حوزه انضباط مالی است. اینکه دلبسته باشیم به امضای یک قرارداد، تمام اختلالات انضباط مالی ما برطرف شده و شرایط اقتصادی بهطور شگرفی بهبود مییابد، تفکری بسیار خوشبینانه است. ما ابتدا باید نظام حکمرانی اقتصادی را با کوچکسازی دولت و کاهش مداخله آن اصلاح کنیم.
بورس تهران یک «نابازار» دولتی است
این تحلیلگر ارشد بازار سرمایه با به چالش کشیدن ساختار بورس ایران گفت: بورس ما اساساً یک «بازار» نیست، بلکه ما اینجا با یک «نابازار» مواجهیم. چراکه بازیگر عمدهای به نام دولت بهطور مستقیم و غیرمستقیم در این عرصه حضور دارد و بیش از ۸۰ درصد وزن بازار متعلق به دولت، مؤسسات و نهادهای وابسته به آن است. در چنین شرایطی که ابتداییترین رفتار نظام عرضه و تقاضا جریان ندارد، نمیتوان گفت با یک بازار نیمهکارا مواجهیم که قیمتها در آن بر اساس عرضه و تقاضای واقعی تعیین میشوند.
وی خاطرنشان کرد: با وجود این ساختار، قیمتی که اکنون شکل میگیرد، وزن طبیعی بازار ماست. نمیتوان گفت، چون صف فروش تشکیل شده، رفتارها صرفاً غیرمنطقی است؛ بلکه برآیند چالش عرضه و تقاضا به این سمت حرکت کرده است. ده روز پیش فضا به شدت مثبت بود و اکنون فضای بازار به سمتی رفته که عمدتاً حرفهایها در حال نوسانگیری و کسب سود هستند و مبتدیها در صفها حضور دارند.
مدیریت سلیقهای نمادها
آقابزرگی با هشدار نسبت به سطحینگری در تحلیل شاخصها گفت: معیارهایی مثل ورود پول حقیقی، ورود نقدینگی و افزایش حجم معاملات زمانی معنی مطلوب و مناسبی میدهند که در کنار سایر متغیرها بررسی شوند. تحلیل یکجانبه و صرفِ ورود پول حقیقی، سطح تحلیل ما را کاهش داده و منجر به استنتاج ناصحیح میشود.
وی با اشاره به نوسانات شدید معاملات ۳۱ خردادماه افزود: در معاملات امروز به وضوح دیدیم که برخی سهام بدون دلیل مشخص، علیرغم داشتن صفهای خرید سنگین، ناگهان با صف فروش مواجه شدند و مجدداً این صفها جمع شده و به صف خرید تبدیل شدند؛ بنابراین سبزپوش شدن بازار لزوماً به معنای خوب بودن اوضاع نیست.
این تحلیلگر بورس خاطرنشان کرد: بعضاً نمادها در شرایط برابر و قابل مقایسه با یکدیگر باز نمیشوند؛ برخی گروهها و شرکتها بدون دامنه نوسان بازگشایی شده، قیمت بالایی میخورند و طبیعتاً بلافاصله صف فروش میشوند. در مقابل، برخی شرکتها با وجود شرایط مشابه، با دامنه نوسان باز میشوند که این امر سبب شکلگیری صفهای خرید یکسویه شده و قیمت واقعی آنها به سرعت کشف نمیشود.
وی افزود: این تفاوتها این ذهنیت را ایجاد میکند که بازار بهطور سلیقهای راهبری میشود؛ چراکه در فضایی که تمام شرکتهای پتروشیمی صف فروش هستند، نباید انتظار داشت یک یا دو هلدینگ بزرگ و اثرگذار همزمان صف خرید باشند، مگر اینکه قیمت بازگشایی آنها به نحوی مدیریت شده باشد که برای کنترل شاخص، توجه مسئولان را جلب کند.
