مدیر کل میراث فرهنگی استان البرز:

از کاخ ناصری تا تپه ازبکی؛ قطار احیای میراث البرز به حرکت افتاد

به گزارش کوه سرفراز. نادر زینالی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز، روز یکشنبه ۲۲ شهریورماه در نشست خبری با اصحاب رسانه اظهار کرد: پشت هر پروژه، بنای تاریخی، سرمایه‌گذاری و حتی حضور یک گردشگر، موضوعی فراتر از یک فعالیت اجرایی وجود دارد و آن امید به آینده و ایجاد فرصت برای مردم است.

وی افزود: نگاه ما در اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان این است که سه حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی را در کنار یکدیگر ببینیم و ظرفیت‌های آنها را به شکلی به هم پیوند دهیم که نتیجه نهایی آن در زندگی مردم و اقتصاد جامعه قابل مشاهده باشد.

زینالی ادامه داد: زمانی می‌توانیم بگوییم گردشگری در یک منطقه به موفقیت رسیده که مردم همان منطقه اثرات آن را احساس کنند. اگر گردشگری به ورود مسافر و بازدید کوتاه‌مدت از یک جاذبه محدود شود و منفعتی برای جامعه محلی ایجاد نکند، نمی‌توان انتظار داشت که این روند به توسعه پایدار منجر شود.

وی توضیح داد: وقتی گردشگری وارد یک روستا می‌شود، باید حضورش بتواند در رونق کسب‌وکارهای محلی، فروش محصولات، معرفی صنایع دستی و حفظ میراث فرهنگی آن روستا اثرگذار باشد و حتی شرایطی ایجاد کند که مردم برای ماندن و فعالیت اقتصادی در محل زندگی خود انگیزه بیشتری داشته باشند.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز گفت: نگاه ما به بناهای تاریخی نیز صرفاً نگاه حفاظتی نیست، بلکه معتقدیم بناهای تاریخی باید پس از مرمت و احیا، دوباره وارد چرخه زندگی اجتماعی و اقتصادی مردم شوند.

وی افزود: یک بنای تاریخی اگر تنها مرمت شود و درهای آن بسته بماند، نمی‌تواند تمام ظرفیت خود را در اختیار جامعه قرار دهد، بنابراین باید برای این بناها کارکردهای فرهنگی، گردشگری و اجتماعی تعریف شود تا هم هویت تاریخی آنها حفظ شود و هم بتوانند به ایجاد فرصت‌های جدید کمک کنند.

زینالی با اشاره به صنایع دستی اظهار کرد: صنایع دستی را نیز نباید فقط از منظر میزان تولید مورد توجه قرار داد، چرا که پشت هر محصول صنایع دستی یک هنرمند، یک خانواده و در بسیاری از موارد یک سابقه و میراث چندصدساله قرار دارد.

وی ادامه داد: اگر بخواهیم این بخش به شکل پایدار توسعه پیدا کند، باید از مرحله تولید عبور کنیم و برای محصولات صنایع دستی یک زنجیره کامل از تولید تا عرضه و فروش ایجاد شود. بسته‌بندی، برندسازی، ایجاد بازار برای محصولات، تقویت بازار داخلی و در نهایت فراهم کردن زمینه حضور این محصولات در بازارهای صادراتی، موضوعاتی هستند که باید همزمان مورد توجه قرار بگیرند.

این مسئول افزود: اگر یک هنرمند تولیدکننده بازار مناسبی برای محصول خود نداشته باشد، افزایش تولید به تنهایی نمی‌تواند موجب پایداری فعالیت او شود و به همین دلیل بازار باید در کنار تولید مورد توجه قرار گیرد.

این مسئول افزود: اگر یک هنرمند تولیدکننده بازار مناسبی برای محصول خود نداشته باشد، افزایش تولید به تنهایی نمی‌تواند موجب پایداری فعالیت او شود و به همین دلیل بازار باید در کنار تولید مورد توجه قرار گیرد.

زینالی با بیان اینکه سرمایه‌گذاری در حوزه گردشگری یکی از محورهای جدی فعالیت این اداره‌کل است، گفت: نگاه ما به سرمایه‌گذار باید نگاه به یک شریک توسعه باشد، نه صرفاً فردی که برای دریافت مجوز به دستگاه اجرایی مراجعه کرده است.

وی افزود: سرمایه‌گذاری که برای احداث هتل، اقامتگاه، مجموعه گردشگری یا مجموعه خدماتی وارد استان می‌شود، می‌تواند در ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی نقش داشته باشد و به همین دلیل باید فرآیندهای مربوط به سرمایه‌گذاری تا حد امکان تسهیل و موانع موجود برطرف شود.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز بیان کرد: از زمانی که مسئولیت اداره‌کل میراث فرهنگی استان البرز را بر عهده گرفته‌ایم، موضوع مرمت و احیای بناهای تاریخی و همچنین توسعه زیرساخت‌های گردشگری در شهرستان‌های مختلف استان با جدیت دنبال شده است.

وی افزود: در همین مدت ۳۴۶ پاسخ به استعلام‌های بین‌دستگاهی ارائه شده، ۱۴ جلسه شورای فنی برگزار شده و ۷۳ جلسه نیز با بنیاد مسکن داشته‌ایم که این اقدامات بخشی از فرآیند هماهنگی و پیشبرد پروژه‌های حوزه میراث فرهنگی و گردشگری استان بوده است.

زینالی ادامه داد: در یک سال و نیم گذشته همچنین موضوع اخذ مجوز برای سه موزه در استان پیگیری شده است و یکی از پروژه‌های مهم در این زمینه کاخ ناصری است که در قالب طرح واگذاری بناهای تاریخی به بخش خصوصی دنبال شده و اکنون عملیات مرمت آن به حدود ۹۰ درصد پیشرفت فیزیکی رسیده است.

وی گفت: سرمایه‌گذار این پروژه متعهد شده است ۱۲۰ میلیارد تومان برای مرمت بنا هزینه کند و پس از پایان عملیات، کاخ ناصری به یک مرکز فرهنگی تبدیل خواهد شد.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز افزود: کاخ ناصری از جمله پروژه‌های شاخص مرمتی استان محسوب می‌شود و پس از پایان مرمت آن، برنامه‌ریزی شده است که نشست‌های تخصصی با حضور مرمتگران و متخصصان این حوزه در این بنا برگزار شود.

وی ادامه داد: برای بخش شمالی کاخ سلیمانیه در سال گذشته اعتبار لازم تأمین شد و امسال نیز برای مرمت بخش متقارن این مجموعه اعتبار جدید در نظر گرفته شده است و مطالعات مربوط به برج کاخ نیز آغاز شده است.

زینالی تأکید کرد: باید توجه داشت که مرمت با ساخت‌وساز تفاوت دارد و نمی‌توان برای بناهای تاریخی همان روشی را که در پروژه‌های ساختمانی معمول به کار می‌رود، اجرا کرد. در مرمت یک اثر تاریخی باید مطالعات لازم انجام شود، جزئیات فنی و تاریخی مورد بررسی قرار گیرد و عملیات بر اساس شرایط و ویژگی‌های خود بنا پیش برود، بنابراین طبیعی است که چنین پروژه‌هایی به زمان بیشتری نیاز داشته باشند.

وی با اشاره به مرمت خانه آیت‌الله طالقانی در طالقان اظهار کرد: عملیات مرمت این بنا از سال گذشته آغاز شده و با توجه به جلساتی که با خانواده برگزار شد، پروژه در دو مرحله تعریف شده است.

وی افزود: مرحله نخست سال گذشته به پایان رسید و مرحله دوم نیز امسال در حال اجراست و تلاش می‌کنیم پس از پایان مرمت، این بنا به مرکز فرهنگی طالقان تبدیل شود تا علاوه بر حفظ ارزش تاریخی آن، امکان استفاده فرهنگی و اجتماعی از این مجموعه نیز فراهم شود.

این مسئول درباره مخزن نگهداری اشیای تاریخی استان گفت: یکی از موضوعاتی که به دلیل اهمیت حفاظت از آثار تاریخی در اولویت قرار گرفت، ایمن‌سازی مخزن اشیای تاریخی بود. این مجموعه پیش از این با مشکلاتی در حوزه امنیت، اعتبار و مسائل فنی مواجه بود و بر همین اساس مطالعات و عملیات اجرایی لازم برای ارتقای ایمنی آن در دستور کار قرار گرفت.

وی افزود: در این پروژه سازه مخزن با ۴۰ سانتی‌متر آرماتور تقویت شده و تجهیزات مربوط به مقابله با سرقت، انفجار و آتش‌سوزی نیز برای آن پیش‌بینی شده است تا شرایط نگهداری آثار تاریخی ارتقا پیدا کند و این مجموعه در نهایت به یکی از مخازن ایمن نگهداری اشیای موزه‌ای در کشور تبدیل شود.

زینالی با اشاره به وضعیت تپه ازبکی گفت: مطالعات این محوطه از سال گذشته با هدف فراهم کردن مقدمات لازم برای پیگیری ثبت جهانی آن آغاز شده و در کنار مطالعات و کاوش‌های مربوط به خود محوطه، موضوع ایجاد زیرساخت‌های مورد نیاز گردشگران نیز مورد توجه قرار گرفته است.

وی ادامه داد: پیش از این حتی برخی امکانات اولیه برای حضور گردشگران در این محوطه وجود نداشت و به همین دلیل ایجاد سرویس‌های بهداشتی، نمازخانه، تأمین برق اختصاصی و نصب برج روشنایی در دستور کار قرار گرفت.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز افزود: امسال نیز برای تپه ازبکی اعتبار مناسبی در نظر گرفته شده و ایجاد پست برق و مسیر گردشگری این مجموعه دنبال می‌شود تا در ماه‌های آینده شرایط مناسب‌تری برای حضور گردشگران فراهم شود.

وی گفت: فرآیند ثبت جهانی تپه ازبکی نیز در حال پیگیری است و با توجه به مراحل و الزامات این فرآیند، ممکن است سه تا پنج سال زمان ببرد.

زینالی با اشاره به ظرفیت گردشگری زیارتی استان اظهار کرد: در کنار ظرفیت‌های تاریخی و طبیعی، گردشگری زیارتی نیز یکی از ظرفیت‌هایی است که می‌توان در استان بر روی آن برنامه‌ریزی کرد.

وی افزود: در همین راستا برای مرمت امامزاده سلیمان از وزارتخانه اعتبار دریافت شده و عملیات مرمت این مجموعه در سه مرحله تعریف شده است که مرحله نخست سال گذشته انجام شد، مرحله دوم امسال دنبال می‌شود و مرحله سوم نیز برای سال آینده پیش‌بینی شده است.

این مسئول ادامه داد: هدف این است که با تکمیل این پروژه، علاوه بر بهبود شرایط خدمت‌رسانی به زائران، زمینه شکل‌گیری یک محور گردشگری زیارتی نیز فراهم شود.

وی درباره موزه‌های شهرستانی نیز گفت: موزه مردم‌شناسی طالقان با همکاری بنیاد مسکن و حمایت خیرین در حال ساخت است و عملیات عمرانی آن حدود ۹۵ درصد پیشرفت دارد و پیش‌بینی می‌کنیم طی یک تا دو ماه آینده بخش عمرانی آن به پایان برسد.

زینالی با اشاره به پروژه‌های گردشگری در دست اجرا بیان کرد: یکی از مهم‌ترین مشکلات البرز برای تبدیل شدن به مقصد گردشگری، کمبود زیرساخت‌های مناسب است و به همین دلیل در حوزه گردشگری و سرمایه‌گذاری، پروژه‌های مختلفی در حال پیگیری است.

وی توضیح داد: تلاش کرده‌ایم با صدور مجوزها، پیگیری تسهیلات و همراهی با سرمایه‌گذاران، بخشی از این کمبود را جبران کنیم و زمینه را برای حضور و ماندگاری بیشتر گردشگران در استان فراهم کنیم.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز گفت: تعدادی از پروژه‌ها نیز برای افتتاح در هفته گردشگری آماده شده‌اند که امیدواریم با حضور مسئولان ملی و استانی به بهره‌برداری برسند.

وی افزود: یکی از پروژه‌های شاخص در این زمینه هتل قصر البرز است که از امکانات اقامتی، آموزشی، پذیرایی و ورزشی برخوردار است و با توجه به اینکه البرز پیش از این هتل پنج‌ستاره نداشت، راه‌اندازی آن می‌تواند در تقویت زیرساخت اقامتی استان و افزایش ظرفیت پذیرش گردشگر مؤثر باشد.

زینالی ادامه داد: مجموعه دیگری نیز در منطقه پردیس در حال آماده‌سازی است که می‌تواند به یکی از جاذبه‌های گردشگری البرز تبدیل شود. مرحله نخست این پروژه برای افتتاح در هفته گردشگری پیش‌بینی شده و قرار است با محوریت گردشگری علمی و تفریحی و ارائه تجربه‌های متفاوت و ماجراجویانه فعالیت کند.

وی افزود: همچنین یک هتل بوتیک در طالقان نیز برای افتتاح در هفته گردشگری آماده شده که می‌تواند بخشی از نیاز اقامتی این شهرستان را پاسخ دهد.

این مسئول با اشاره به اهمیت نیروی انسانی در توسعه گردشگری گفت: در کنار ایجاد زیرساخت‌های فیزیکی، تقویت ساختار اداری و نیروی انسانی نیز ضروری است و در همین راستا ۴۹ پست سازمانی به اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز اضافه شده است.

وی افزود: حدود ۷۵ درصد این پست‌ها به شهرستان‌ها اختصاص پیدا کرده و ابلاغ‌های مربوط به آنها نیز انجام شده است و جذب نیرو در ماه‌های آینده دنبال خواهد شد.

زینالی با تأکید بر نقش رسانه‌ها در معرفی ظرفیت‌های استان اظهار کرد: رسانه‌ها می‌توانند در معرفی جاذبه‌های کمتر شناخته‌شده البرز و تغییر تصویر استان از یک مسیر عبوری به مقصد گردشگری نقش مهمی داشته باشند.

وی ادامه داد: اگر ظرفیت‌های تاریخی، طبیعی، فرهنگی و گردشگری البرز به شکل مناسب معرفی شود و همزمان زیرساخت‌های لازم نیز توسعه پیدا کند، می‌توان امیدوار بود که استان جایگاه واقعی خود را در حوزه گردشگری به دست آورد.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز گفت: هدف ما این است که با استفاده از ظرفیت‌های موجود و با همکاری مسئولان، سرمایه‌گذاران، جوامع محلی و رسانه‌ها، فصل تازه‌ای در گردشگری البرز ایجاد کنیم و شرایطی فراهم شود که گردشگر نه فقط از البرز عبور کند، بلکه این استان را به عنوان مقصدی برای سفر، اقامت و تجربه انتخاب کند.