
جریمه ۸۹۰ میلیون یورویی علیه گوگل
گروه اقتصادی: کمیسیون اروپا جریمهای به مبلغ ۸۹۰ میلیون یورو علیه گوگل وضع کرد. این موتور جستجوی معروف متهم است خدمات خود را در اولویت قرار داده و شرایط غیرمنصفانهای را در فروشگاه برنامههای خود (گوگل پلی) ایجاد کرده است.
اتحادیه اروپا به دلیل اقدامات تجاری غیرمنصفانه، جریمهای چند صد میلیون یورویی علیه گوگل وضع کرد. جریمه مجموعاً ۸۹۰ میلیون یورویی به این دلیل لازمالاجرا میشود که گوگل در موارد متعدد قوانین دیجیتال اروپا را نقض کرده است.
در بخش نخست، که جریمهای ۴۶۰ میلیون یورویی برای آن در نظر گرفته شده، گوگل به عنوان یک پلتفرم آنلاین با موقعیت مسلط بر بازار، موظف است خدمات خود را نسبت به خدمات ارائهدهندگان شخص ثالث ارجحیت ندهد. اما طبق تحلیلهای کمیسیون اروپا، گوگل دقیقاً همین کار را بهطور مداوم انجام میدهد.
یک مثال: هنگام جستجو برای یک مسابقه جام جهانی، اغلب ابتدا یک جعبه اطلاعاتی (Info-Box) تحت لایسنس گوگل درباره تمام جزئیات بازی نمایش داده میشد؛ پیش از آنکه سایر وبسایتهای مستقلِ مرتبط با این رویداد ورزشی فهرست شوند. این اقدامی برخلاف قوانین دیجیتال اروپاست، زیرا طبق قانون بازارهای دیجیتال (DMA)، باید معیارهای شفاف، منصفانه و بدون تبعیض برای رتبهبندی در نتایج جستجو اعمال شود.
اما گوگل محتواهای دارای لایسنس خود را در بخشهایی مانند ورزش، نرمافزارهای ترجمه یا خدمات جستجوی هتل، رستوران، پرواز یا خطوط ریلی، بسیار برجستهتر از سایرین در نتایج نمایش میدهد. این کار مثلاً از طریق ارائه تصاویر و فیلترهای بهبودیافته یا قرار دادن آنها در بالاترین بخش صفحه نتایج جستجو انجام میشود.
به عنوان مثال، مصوب شده است که پیامرسانهایی مانند واتساپ و آیمسج (iMessage) باید امکان دریافت پیام از سایر برنامهها را نیز فراهم کنند؛ امری که “سازگاری متقابل” (Interoperability) نامیده میشود. علاوه بر این، کاربران تجاری باید به دادههای خود در پلتفرم “نگهبان” (Gatekeeper) دسترسی داشته باشند. در آینده، شرکتهای بزرگ دیگر قادر نخواهند بود به خدمات یا محصولات خود امتیازی بهتر از رقبا بدهند.
همچنین، دیگر نمیتوان مانع از آن شد که کاربران نرمافزارها یا برنامههای پیشفرض نصبشده را بهراحتی حذف کنند، یا از برنامهها و فروشگاههای اپلیکیشنِ شخص ثالث استفاده نمایند. در نهایت، نگهبانان دیگر مجاز نیستند از دادههای شخصی کاربران برای تبلیغات هدفمند استفاده کنند، مگر اینکه کاربران صراحتاً موافقت کنند. در صورت نقض قانون DMA، جریمههایی تا ۱۰ درصد از گردش مالی سالانه بهعنوان مجازات در نظر گرفته شده است. در قانون خدمات دیجیتال (DSA) نیز در صورت عدم رعایت مقررات، جریمهها میتواند تا ۶ درصد باشد.
دومین مورد انتقاد کمیسیون اروپا، به رفتار گوگل در فروشگاه اپلیکیشن اختصاصیاش یعنی گوگل پلی (Google Play Store) برمیگردد. در اینجا مصرفکنندگان اروپایی در بیخبری نگه داشته میشدند که میتوانند قابلیتها و امکانات بازیهای آنلاین محبوب را از طریق پلتفرمهای خارجی بهمراتب ارزانتر از خودِ گوگل پلی تهیه کنند. برای این اقدام، جریمهای ۴۳۰ میلیون یورویی صادر شده است.
طبق قوانین دیجیتال اروپا، توسعهدهندگانی که برنامههای خود را از طریق گوگل پلی عرضه میکنند، باید بتوانند به صورت رایگان مشتریان را از پیشنهادهای جایگزین و اغلب ارزانتر مطلع سازند. علاوه بر این، آنها باید بتوانند کاربران را برای انجام خرید به این پیشنهادها، به عنوان مثال در وبسایتها یا فروشگاههای اپلیکیشن جایگزین، هدایت کنند.
به گفته کمیسیون اروپا، گوگل مانع از آن میشود که توسعهدهندگان اپلیکیشن آزادانه درباره پیشنهادهای خود اطلاعرسانی و تبلیغ کنند و از طریق کانالهای توزیع دلخواه خود با کاربران قرارداد ببندند. یا اینکه گوگل برای این کار کارمزدی دریافت میکند که بسیار فراتر از حد مجازِ تعیینشده در قانون DMA است.
کنت واکر، رئیس امور جهانی و مدیر ارشد حقوقی در گوگل و آلفابت، از تصمیم بروکسل انتقاد کرد: «این نحوه اجرای قانون DMA بار دیگر خدماتی را که مردم هر روز از آن استفاده میکنند، خراب میکند. برای برآورده کردن این الزامات، ما مجبوریم قابلیتهای جستجویِ لحظهای (Real-time) را که اروپاییها به آن علاقه دارند، مانند استعلام فوری قیمتها و بررسی مستقیم ظرفیت هتلها، پروازها و رستورانها، حذف کنیم.»
اصلاحات مشابهی نیز در گوگل پلی لازمالاجرا میشود، موضوعی که با عدم درک این شرکت مواجه شده است. به گفته این شرکت، این امر بدین معناست که: «ما مجبوریم قابلیتهای امنیتی را در گوگل پلی کاهش دهیم. این رقابت منصفانه نیست. مقررات باید محصولات را بهتر کنند، نه اینکه آنها را ضعیفتر و خرابتر سازند.»
با این حال، به گفته کمیسیون اروپا که شفافیت و حق انتخاب مصرفکنندگان را در اولویت قرار میدهد گوگل باید ظرف ۶۰ روز ترجیح دادن خدمات خود را متوقف کند. در غیر این صورت، با جریمههای دورهای تا سقف ۵ درصد از کل گردش مالی جهانی خود مواجه خواهد شد.
این اولین بار نیست که گوگل به دلیل عدم رعایت مقررات اتحادیه اروپا مشمول جریمه این اتحادیه میشود. مجازاتهای اتحادیه اروپا البته با انتقاد سخت دولت ترامپ مواجه بوده است.
