آیا ایران و آمریکا به نقطه بیبازگشت نزدیک شدهاند؟
به گزارش رویداد۲۴، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) اعلام کرد عملیات شب گذشته در ساعت ۱۱:۳۰ شب به وقت شرق آمریکا پایان یافته و در این مرحله، تأسیسات نظارت ساحلی، سامانههای پدافند هوایی، توان دریایی و انبارهای موشک و پهپاد ایران هدف قرار گرفتهاند. سنتکام همچنین مدعی شد نیروهایی از سپاه پاسداران که در حمله اخیر به نظامیان آمریکایی در اردن نقش داشتهاند نیز هدف حملات قرار گرفتهاند. این فرماندهی اعلام کرده است که بیش از ۵۰ هزار نیروی آمریکایی همچنان در منطقه در وضعیت آمادهباش عملیاتی قرار دارند.
در داخل ایران نیز گزارشهای منتشرشده از حمله به مناطقی در هرمزگان از جمله بندرعباس، قشم و حاجیآباد و همچنین شادگان در استان خوزستان حکایت دارد. تصاویر منتشرشده از سوی ارتش آمریکا نیز نشان میدهد بخشی از حملات متوجه تجهیزات مهندسی و مسیرهای دسترسی به برخی تأسیسات زیرزمینی بوده است.
پاسخ ایران؛ گسترش دامنه درگیری در منطقه
در مقابل، منابع مختلف از حملات ایران به برخی پایگاههای آمریکا در منطقه و همچنین اهدافی در اقلیم کردستان عراق خبر دادهاند. همزمان روزنامه نیویورکتایمز به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داده است که ایران در حملات اخیر از ترکیب موشکهای بالستیک میانبرد و پهپادهای انتحاری استفاده کرده تا سامانههای دفاع هوایی آمریکا را تحت فشار قرار دهد.
حمله موشکی ایران به پایگاه هوایی آمریکا در اردن که به کشته شدن دو نظامی آمریکایی و مفقود شدن یک نفر دیگر انجامید، نقطه عطفی در این دور از تنشها محسوب میشود؛ رخدادی که زمینه حملات تلافیجویانه جدید واشینگتن را فراهم کرد.
نگرانی واشنگتن از تغییر تاکتیکهای ایران
همزمان با ادامه حملات، گزارش تازه والاستریت ژورنال از نگرانی مقامهای آمریکایی نسبت به افزایش دقت حملات ایران خبر داده است. این روزنامه به نقل از مقامهای آمریکایی نوشته توانایی ایران در هدف قرار دادن اهداف حساس باعث شده در واشنگتن این احتمال مطرح شود که تهران در حوزه هدفیابی و اطلاعات عملیاتی از کمکهای چین یا روسیه بهرهمند شده باشد؛ موضوعی که تاکنون به طور رسمی تأیید نشده و کاخ سفید نیز اعلام کرده هیچ شواهد قطعی مبنی بر اثرگذاری کمک خارجی بر موفقیت عملیات ایران در اختیار ندارد.
در گزارش والاستریت ژورنال آمده است که شیوه حملات اخیر ایران، از جمله استفاده همزمان از پهپادها برای اشباع سامانههای دفاعی و سپس شلیک موشکها، شباهتهایی با تاکتیکهای مورد استفاده روسیه در جنگ اوکراین دارد؛ هرچند این ارزیابیها همچنان در حد تحلیلهای اطلاعاتی باقی مانده است.
مواضع سیاسی؛ عقبنشینی در دستور کار نیست
در کنار تحولات میدانی، مواضع سیاسی نیز از کاهش احتمال تنشزدایی حکایت دارد. آیتالله مجتبی خامنهای رهبر انقلاب شب گذشته در پیامی به نقض مکرر تفاهمهای میان تهران و واشنگتن از سوی آمریکا پرداخته است. این موضع، از نگاه بسیاری از تحلیلگران، نشانه کاهش اعتماد تهران به هرگونه توافق احتمالی است.در سوی دیگر نیز دولت آمریکا همچنان بر تضعیف توان نظامی ایران تأکید میکند و حملات اخیر را بخشی از راهبرد افزایش فشار برای تغییر رفتار تهران معرفی کرده است.
جنگی که پایان آن هنوز مشخص نیست
برآیند تحولات چند روز گذشته نشان میدهد دو طرف همچنان در حال آزمودن مرزهای یکدیگر هستند؛ نه نشانهای از توقف عملیات نظامی دیده میشود و نه اراده سیاسی روشنی برای ورود فوری به مذاکرات.در چنین شرایطی، هرچند حملات اخیر نسبت به برخی شبهای گذشته محدودتر بوده، اما استمرار عملیات متقابل، حضور گسترده نیروهای آمریکایی در منطقه و گسترش دامنه درگیری به کشورهای همسایه، احتمال وقوع یک خطای محاسباتی را بیش از گذشته افزایش داده است. در نتیجه، خاورمیانه همچنان در وضعیتی قرار دارد که هر حمله تازه میتواند مسیر بحران را از یک جنگ کنترلشده به تقابلی گستردهتر تغییر دهد.
