«رولت روسی»: هشدار در مورد حمایت اروپا از معادن مواد معدنی حیاتی در مناطق با کمبود آب
شهره صدری – به گزارش گاردین – کمیسیون اروپا در حال برنامهریزی برای بازنویسی قانون کلیدی برای مجوز معادن پرمصرف آب در مناطقی است که از خشکسالی رنج می برند.کمیسیون اروپا قصد دارد قانون اصلی حفاظت از آب اتحادیه اروپا را بازنویسی کند تا توسعه معادن مواد معدنی حیاتی را تسریع بخشد، علیرغم اینکه بسیاری از آنها در مناطق در حال خشک شدن و با کمبود آب واقع شدهاند.
صنعت معدنکاری، صنعتی با مصرف آب بالا است و به مقادیر زیادی آب برای فرآوری سنگ معدن، کنترل گرد و غبار، مدیریت پسماند و زهکشی معدن نیاز دارد. در حالی که پروژههای مدرن آب را بازیافت میکنند، همچنان به مقادیر قابل توجهی آب نیاز دارند و در مناطق با کمبود آب، این تقاضاها میتواند بر رودخانهها، سفرههای زیرزمینی و منابع آب موجود فشار وارد کند.
تحلیل ها و تحقیقات در حوزه آبریز نشان داد که بیش از نیمی از ۳۳ معدن جدید یا توسعهیافته که تحت قانون مواد خام حیاتی اتحادیه اروپا به عنوان “پروژههای استراتژیک” تعیین شدهاند، در مناطقی واقع شدهاند که طی دو دهه گذشته بر اساس دادههای ماهوارهای ناسا در حال خشک شدن بودهاند.
بر اساس دادههای اتحادیه اروپا، تقریباً نیمی از این معادن در مناطقی قرار دارند که در سه ماه گذشته شرایط خشکسالی را تجربه کردهاند و یک چهارم آنها در مناطقی هستند که با کمبود آب مواجه هستند.
شش معدن استراتژیک برای مناطق به شدت با کمبود آب در اسپانیا برنامهریزی شدهاند و سایرین در پرتغال و یونان قرار دارند. طبق آژانس محیط زیست اروپا، هر سه کشور در بین ۱۰ کشور اتحادیه اروپا با بدترین کمبود آب قرار دارند.
در سال ۲۰۲۴، منطقه کاتالونیای اسپانیا به دلیل بدترین خشکسالی وضعیت اضطراری اعلام کرد و محدودیتهایی برای استفاده از آب در اندلس اعمال شد. طبق برنامه رصد زمین اتحادیه اروپا، در سال ۲۰۲۲، ۹۶٪ پرتغال از شرایط خشکسالی “شدید” یا “بسیار شدید” رنج میبرد.
برخی پروژهها از قبل با مخالفت شدید روبرو شدهاند. سازمان محیط زیستی Ecologistas en Acción در حال به چالش کشیدن تصمیم کمیسیون اروپا برای اعطای وضعیت پروژه استراتژیک به هر شش معدن اسپانیایی است و استدلال میکند که این کمیسیون به درستی خطرات منابع آبی، تنوع زیستی و مناطق حفاظت شده را در نظر نگرفته است.
تقاضا برای مواد معدنی حیاتی در سطح جهانی از سال ۲۰۱۰ سه برابر شده است، زیرا کشورها برای ساخت زیرساختهای هوش مصنوعی، وسایل نقلیه الکتریکی، فناوریهای انرژی تجدیدپذیر و سیستمهای دفاعی و نظامی با یکدیگر رقابت میکنند. پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰ بیش از دو برابر شود و نیاز به گرافیت، لیتیوم و کبالت تا سال ۲۰۵۰ تقریباً ۵۰۰٪ نسبت به سطح سال ۲۰۲۰ افزایش یابد.
اتحادیه اروپا که نگران وابستگی خود به واردات است، ۴۷ پروژه معدنکاری، فرآوری و بازیافت از جمله ۳۳ معدن را “پروژههای استراتژیک” تعیین کرده است. این تعیین وضعیت، پروژهها را در داخل اتحادیه اروپا در مسیر سریع فرآیندهای صدور مجوز قرار میدهد و برای تسریع توسعه طراحی شده است. پروژههایی که در خارج از اتحادیه اروپا قرار دارند، حمایت سیاسی و دسترسی بالقوه به بودجه اتحادیه اروپا را دریافت خواهند کرد.
بروکسل در اقدامی که گروههای محیط زیستی را نگران کرده است، در حال آمادهسازی برای بازنگری در دستورالعمل چارچوب آب است، که قانون کلیدی اتحادیه اروپا برای محافظت از رودخانهها، آبهای زیرزمینی و تالابها، با هدف رفع تنگناهای صدور مجوز و بهبود دسترسی به مواد معدنی استراتژیک است.
یوروماینز، انجمن تجاری صنعت معدن و فلزات اروپا، خواستار این تغییرات بوده است. این انجمن خواهان مهلتهای طولانیتر برای کشورها جهت دستیابی به اهداف کیفیت آب، اصلاحاتی در نحوه اعمال قانون “عدم تخریب” دستورالعمل چارچوب آب بر منابع آبی و قطعیت قانونی بیشتر برای پروژههای معدنکاری و سایر پروژههای صنعتی است.
گروههای محیط زیستی نگرانند که تغییرات پیشنهادی بتواند حفاظتها را تضعیف کند، اما انجمن صنعتی این پیشنهاد را رد میکند و اصرار دارد که این “مجوزی برای آلودگی” نیست.
سخنگوی یوروماینز گفت: «اولویت اصلی و فراگیر ما همچنان تعامل سازنده با سیاستگذاران است تا در کنار شفافیت حقوقی و پیشبینیپذیری برای نهادهای صدور مجوز، تضمینهای قوی محیطزیستی نیز برقرار باشد.»
کمیسیون اروپا از انتخاب معادن دفاع کرد و گفت که پروژههای استراتژیک توسط کارشناسان مستقل ارزیابی شدهاند و باید با قوانین محیطزیستی اتحادیه اروپا مطابقت داشته باشند. یک سخنگوی این کمیسیون گفت : بازنگری در دستورالعمل چارچوب آب راههایی را برای بهبود دسترسی به مواد خام حیاتی، در عین حفاظت از محیطزیست و سلامت انسان، بررسی خواهد کرد و ارزیابیهای اثرات زیستمحیطی و آبی توسط مقامات ملی انجام میشود.
اما «سارا یوهانسون»، مدیر سیاستگذاری آب در «دفتر محیطزیست اروپا»، این طرحها را بیملاحظه توصیف کرد. او گفت صنعت معدن «حتی یک ذره مدرک» هم ارائه نکرده که نشان دهد دستورالعمل چارچوب آب برای پروژههای معدنی گلوگاه ایجاد کرده است.
یوهانسون گفت: «از بین بردن آن حفاظتها، تابآوری آبی اروپا را تضعیف میکند و هزینهاش را – هم با سلامتشان و هم با جیبشان – بر دوش مالیاتدهندگان، کشاورزان و جوامع میگذارد.»
مدیر موسسه دانشگاه ملل متحد برای آب، محیط زیست و سلامت، نیز نسبت به حذف حفاظتها هشدار داد. او گفت: «حفاظتهایی که اکنون به عنوان موانع معرفی میشوند، در حال حاضر شکننده و پر از شکاف هستند. حذف آنها ممکن است امروز به عنوان کارایی جشن گرفته شود، اما تاریخ ممکن است فردا آن را بیملاحظگی قضاوت کند.»
او افزود: «تسریع روند معدنکاری در مناطق با کمبود آب با تضعیف حفاظتها، شکلی از رولت روسی است. ممکن است در کوتاهمدت به عنوان یک محرک اقتصادی به نظر برسد، اما یک شکست جدی در مکان نامناسب میتواند بسیاری از دستاوردهای وعده داده شده را خنثی کند – به خصوص زمانی که آسیب به مردم، رودخانهها، آبخوانها و اکوسیستمها طولانیمدت یا غیرقابل برگشت باشد.»
چندین شرکت در تماس با ما، این پیشنهادات را که پروژههایشان فشار نامناسبی بر منابع آبی وارد میکند، رد کردند. آنها به ارزیابیهای زیستمحیطی، سیستمهای بازیافت آب با چرخه بسته، برنامههای نظارتی و نظارت قانونی که برای به حداقل رساندن خطرات طراحی شدهاند، اشاره کردند.
منبع: گاردین
