کیفیت هوای داخل ساختمان در هنگ کنگ: مشکلات و راه حل ها
شهره صدری – کیفیت پایین هوای داخل ساختمان میتواند منجر به اثرات نامطلوب بر سلامتی شود. حفظ تهویه مناسب و اجرای اقدامات کاهش منبع آلاینده میتواند وضعیت را به طور قابل توجهی بهبود بخشد.
کیفیت خوب هوای داخل ساختمان (IAQ) برای همه ضروری است، زیرا اکثر مردم بیشتر وقت خود را در داخل ساختمان میگذرانند. IAQ ضعیف میتواند باعث مشکلات مختلف سلامتی شود، به ویژه بر گروههای آسیبپذیر مانند سالمندان، کودکان و افراد دارای بیماریهای تنفسی یا قلبی تأثیر میگذارد.
آلایندههای هوای داخل ساختمان شامل آلایندههای گازی و ذرات معلق هستند. در حالی که آلایندههای گازی اصلی شامل مونوکسید کربن، اکسیدهای نیتروژن، ازن و ترکیبات آلی فرار هستند، آلایندههای ذرات معلق شامل ذرات معلق و بیوآئروسلها میشوند. در صورت تهویه ناکافی، این آلایندهها میتوانند تجمع یافته و به سلامت انسان آسیب برسانند.
اثرات بهداشتی
اثرات بهداشتی ناشی از آلودگی هوای داخل ساختمان شامل سندرم ساختمان بیمار و بیماریهای مرتبط با ساختمان است. مورد اول به وضعیتی اشاره دارد که در آن ساکنان ساختمان علائم حاد و غیر اختصاصی مانند سردرد، سوزش چشم و سرفه را تجربه میکنند. این علائم هیچ علت قابل تشخیصی ندارند و اکثر ساکنان بلافاصله پس از ترک ساختمان تسکین مییابند. در مقابل، بیماریهای مرتبط با ساختمان، بیماریهای قابل تشخیصی با علل قابل شناسایی هستند، مانند مسمومیت با مونوکسید کربن ناشی از قرار گرفتن بیش از حد در معرض آن و آسم که توسط آلرژنها بدتر میشود. ساکنان ممکن است پس از ترک ساختمان به درمان طولانی مدت و زمان بهبودی نیاز داشته باشند.
کیفیت هوای داخل در واحدهای مسکونی
در هنگ کنگ، تقریباً 210،000 نفر از ساکنان در واحدهای مسکونی زندگی میکنند – آپارتمانهای کوچکی که با تقسیم یک آپارتمان به چندین واحد کوچکتر ایجاد شدهاند. اضافه کردن پارتیشنهای اضافی در یک آپارتمان، تهویه طبیعی را به طور قابل توجهی کاهش میدهد، به خصوص در برخی از واحدهایی که ممکن است اصلاً پنجره نداشته باشند. بنابراین، کیفیت هوای داخل در واحدهای مسکونی به ویژه نگران کننده است.
تحقیقات انجام شده در سال ۲۰۱۹ نشان داد که آشپزی در فضای باز و استفاده از تهویه مطبوع از جمله عوامل اصلی مؤثر بر کیفیت هوای داخل ساختمان در چنین واحدهایی است. از آنجایی که میانگین مساحت کف این واحدها تنها ۱۱ متر مربع است، آشپزی در فضای باز رایج است. در نتیجه، دود ناشی از پخت و پز در کل واحد پخش میشود. این تحقیق نشان داد که حداکثر غلظت ذرات درشت در طول پخت و پز از ۱۰۰۰ میکروگرم در متر مکعب فراتر رفته است، که بیش از ۱۳ برابر حد مجاز قانونی ۲۴ ساعته در فضای باز هنگ کنگ یعنی ۷۵ میکروگرم در متر مکعب است.
همچنین مشخص شد که ساکنان اغلب از تهویه مطبوع برای کاهش گرما استفاده میکنند. با این حال، این امر در واقع نرخ تبادل هوا با فضای باز را کاهش میدهد، زیرا درها و پنجرهها بسته هستند و منجر به تجمع آلایندههای هوای داخل ساختمان میشوند.
محققان گفتند: “برای کاهش تأثیرات بر سلامت مستاجران و فراهم کردن مسکن سالم و مقرون به صرفه برای خانوادههای کمدرآمد، مداخلات به موقع لازم است.”
کیفیت هوای داخل ساختمان در مدارس
تحقیقات انجام شده توسط گروه زیستمحیطی Clean Air Network در ماه آوریل هشدار داد که مدارس هنگ کنگ نیز در معرض سطوح ناسالم کیفیت هوای داخل ساختمان قرار دارند. به گزارش Hong Kong Free Press، این گروه به مدت دو روز – زمانی که شهر تحت تأثیر جریان هوای غبارآلود مرتبط با بادهای موسمی شمال شرقی قرار گرفت – کیفیت هوای داخل ساختمان را در هشت کلاس درس در چهار مدرسه متوسطه محلی بررسی کرد. آنها دریافتند که غلظت ذرات معلق در داخل ساختمان به طور قابل توجهی بالاتر از حد قانونی اهداف کیفیت هوای خارج از ساختمان در هنگ کنگ است.
این گروه اعلام کرد که دولت باید دادههای کیفیت هوا را از مدارس و سایر اماکن «بهطور سیستماتیک جمعآوری» کند و بر اساس آن سیاستهای مناسبی را تدوین کند.
اقدامات کاهشدهنده
اداره حفاظت از محیط زیست چندین اقدام کاهشدهنده برای بهبود کیفیت هوای داخل ساختمان پیشنهاد داده است.
سادهترین راه برای بهبود کیفیت هوای داخل ساختمان، افزایش تهویه است. به عنوان مثال، باز کردن پنجرهها و درها میتواند به طور قابل توجهی میزان هوای تازه را افزایش داده و پراکندگی آلایندههای هوای داخل ساختمان را تسهیل کند. اگر این امکان وجود ندارد، تنظیم میزان مناسب ورود و خروج هوای تازه در دستگاههای تهویه مطبوع یا سیستمهای تهویه نیز مفید است.
با این حال، کاهش منبع همچنان یکی از مؤثرترین راهها برای بهبود کیفیت هوای داخل ساختمان است. به عنوان مثال میتوان به اجتناب از سیگار کشیدن در داخل ساختمان، تمیز کردن یا تعویض منظم فیلترهای تهویه مطبوع، خشک کردن سریع تمام نشتهای آب برای جلوگیری از رشد میکروبی و انتخاب محصولات با ترکیبات آلی فرار کم مانند رنگها، چسبها و مواد تمیزکننده اشاره کرد.
علاوه بر این، دستگاههای تصفیه هوای قابل حمل در حذف ذرات معلق در هوا مانند گرد و غبار و گرده مؤثر هستند. افراد همچنین میتوانند گذراندن اوقات فراغت بیشتر در فضای باز در مناطقی با هوای پاک مانند پارکهای روستایی و کوهستان را در نظر بگیرند.
طرح صدور گواهینامه کیفیت هوای داخل ساختمان
در سال ۲۰۰۳، دولت یک طرح داوطلبانه صدور گواهینامه کیفیت هوای داخل ساختمان را راهاندازی کرد و صاحبان املاک یا مدیران را به حفظ کیفیت هوای داخل ساختمان در اماکن عمومی و دفاتر تشویق کرد.
صاحبان یا مدیران ساختمان میتوانند از یک نهاد صادرکننده گواهینامه IAQ معتبر برای ارزیابی اینکه آیا ساختمان با ۱۰ هدف IAQ، مانند دی اکسید کربن، فرمالدئید و ذرات معلق قابل استنشاق مطابقت دارد یا خیر، استفاده کنند. در صورت مطابقت، ساختمان به مدت یک سال گواهینامه “کلاس عالی” یا “کلاس خوب” دریافت میکند. پس از دریافت گواهینامه، صاحبان یا مدیران ساختمان باید IAQ را در سطح گواهینامه حفظ کرده و گواهینامه را سالانه تمدید کنند.
محدودیتها
تحقیقات انجام شده در سال ۲۰۲۴ نشان داد که مشارکت در طرح صدور گواهینامه IAQ همچنان پایین است. تا سال گذشته، تنها ۲۳۹۴ ساختمان گواهینامه دریافت کرده بودند که ۴۰٪ آنها ساختمانهای دولتی بودند.
این تحقیق چندین نقص و محدودیت این طرح، از جمله تراکم بالای نقاط نمونهبرداری و مدت زمان طولانی نمونهبرداری را برجسته کرد. طبق اهداف IAQ، غلظت ۱۰ آلاینده هوای داخل ساختمان به صورت میانگین هشت ساعته اندازهگیری میشود. این زمان طولانی نمونهبرداری ممکن است ساکنان و عملیات تجاری را مختل کند.
علاوه بر این، طرح صدور گواهینامه داوطلبانه است که منجر به انگیزه کم برای مشاغل برای شرکت در آن میشود. این امر به ویژه از آنجا صادق است که آنها باید برای بهبود IAQ تلاش کنند و هزینههایی را برای استخدام آژانسهای صدور گواهینامه بپردازند.
طبق این تحقیق، “این هزینهها میتواند به ویژه برای شرکتهای کوچک و متوسط (SME) سنگین باشد. مشاغل ممکن است بدون حمایت مالی یا مشوقها تمایل کمتری به شرکت در این طرح داشته باشند.”
منبع: سایت زمین
